Η Backblaze, εταιρία που παρέχει υπηρεσίες αποθήκευσης δεδομένων στο cloud, δημοσιεύει ανά τρίμηνο στατιστικά στοιχεία για τους σκληρούς δίσκους των κέντρων δεδομένων της. Τα στοιχεία αυτά αποτελούν μία από τις ελάχιστες δημόσιες πηγές για την πραγματική αξιοπιστία των δίσκων, αφού προέρχονται από εκατοντάδες χιλιάδες μονάδες σε καθημερινή λειτουργία και όχι από τις προδιαγραφές των κατασκευαστών. Η έκθεση για το δεύτερο τρίμηνο του 2026, που δημοσιεύθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου, καταγράφει αισθητή αύξηση των βλαβών. Παρακάτω η Datamind εξετάζει τι δείχνουν τα στοιχεία και τι πρέπει να προσέξει όποιος φυλάσσει σημαντικά δεδομένα σε μηχανικούς σκληρούς δίσκους.
Τι δείχνουν τα νέα στοιχεία
Το διάστημα Απριλίου–Ιουνίου 2026 μελετήθηκαν περίπου 354.000 δίσκοι. Το ετήσιο ποσοστό βλαβών (Annualized Failure Rate, AFR) για το σύνολο των δίσκων έφτασε το 1,73%, ενώ το πρώτο τρίμηνο ήταν 1,24%. Η ίδια η Backblaze σημειώνει ότι πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό εδώ και αρκετό καιρό. Αντίθετα, το συνολικό ποσοστό βλαβών από την αρχή λειτουργίας κάθε μοντέλου μεταβλήθηκε ελάχιστα, από 1,39% σε 1,41%.
Τα μεγαλύτερα ποσοστά βλαβών του τριμήνου εμφάνισαν τρία μοντέλα:
- Seagate ST10000NM0086 (10TB): 9,33%
- Seagate ST14000NM0138 (14TB): 8,26%
- HGST HUH721212ALN604 (12TB): 7,63%
Στον αντίποδα, οι νεότεροι δίσκοι μεγάλης χωρητικότητας είχαν πολύ χαμηλά ποσοστά: ο WDC WUH722222ALE6L4 (22TB) 0,55% και ο Toshiba MG11ACA24TE (24TB) 0,58%. Ορισμένα μοντέλα της Seagate, με μικρότερο αριθμό δίσκων σε λειτουργία, δεν παρουσίασαν καμία βλάβη μέσα στο τρίμηνο.
Η ηλικία παίζει τον κύριο ρόλο
Κατά την Backblaze, η αύξηση οφείλεται κυρίως στην ηλικία των δίσκων και, σε ορισμένα μοντέλα, στο μικρό μέγεθος του δείγματος. Ο δίσκος HGST των 12TB λειτουργεί σχεδόν επτά χρόνια, ενώ ο Seagate των 10TB κοντεύει τα οκτώμισι. Αντίθετα, οι δίσκοι με τα χαμηλότερα ποσοστά έχουν τοποθετηθεί σχετικά πρόσφατα.
Το συμπέρασμα αυτό έχει πρακτική αξία. Η φθορά ενός μηχανικού δίσκου δεν είναι σταθερή με τον χρόνο: μετά από αρκετά χρόνια συνεχούς λειτουργίας, οι κεφαλές, ο κινητήρας και τα έδρανα φθείρονται και η πιθανότητα βλάβης αυξάνεται. Επιπλέον, όταν πολλοί δίσκοι του ίδιου μοντέλου και της ίδιας παρτίδας τοποθετούνται ταυτόχρονα, όπως συμβαίνει συνήθως σε NAS και servers, είναι πιθανό να φτάσουν στο τέλος της ζωής τους περίπου την ίδια περίοδο.
Χρειάζεται, ωστόσο, μια διευκρίνιση. Οι δίσκοι της Backblaze λειτουργούν σε κέντρα δεδομένων, με σταθερή θερμοκρασία και συνεχή φόρτο εργασίας, επομένως τα ποσοστά δεν ισχύουν αυτούσια για έναν δίσκο υπολογιστή γραφείου ή για ένα NAS στο σπίτι. Επίσης, ένα υψηλό ποσοστό σε μοντέλο με λίγες εκατοντάδες δίσκους είναι λιγότερο ασφαλές στατιστικά. Η γενική εικόνα, όμως, είναι σαφής και συμφωνεί με την εμπειρία της αγοράς.
Ο κίνδυνος για συστοιχίες RAID και NAS
Οι παλιοί δίσκοι είναι πιο επικίνδυνοι όταν βρίσκονται σε συστοιχία RAID. Όταν χαλάσει ένας δίσκος σε RAID 5 ή RAID 6, η ανακατασκευή της συστοιχίας (rebuild) διαβάζει ολόκληρη την επιφάνεια των υπόλοιπων δίσκων, κάτι που μπορεί να διαρκέσει ώρες ή και μέρες. Αν οι υπόλοιποι δίσκοι είναι εξίσου παλιοί, η επιπλέον καταπόνηση μπορεί να προκαλέσει δεύτερη βλάβη ή να αποκαλύψει κατεστραμμένους τομείς (bad sectors), με αποτέλεσμα η συστοιχία να καταρρεύσει πριν ολοκληρωθεί η ανακατασκευή.
Πρακτικές συμβουλές
- Μάθετε πόσο παλιοί είναι οι δίσκοι σας. Ελέγξτε τις ώρες λειτουργίας (Power-On Hours) στις ενδείξεις S.M.A.R.T. ή στο περιβάλλον διαχείρισης του NAS. Για δίσκους που πλησιάζουν ή έχουν ξεπεράσει τα πέντε έως επτά χρόνια συνεχούς λειτουργίας, καλό είναι να προγραμματίσετε αντικατάσταση.
- Αντικαταστήστε τους πριν χαλάσουν. Η σταδιακή αλλαγή των δίσκων μιας συστοιχίας, όσο λειτουργούν ακόμη όλοι, είναι πολύ ασφαλέστερη από μια βιαστική ανακατασκευή μετά από βλάβη.
- Μην αγνοείτε τις προειδοποιήσεις. Η αύξηση των τομέων που έχουν αντικατασταθεί ή περιμένουν έλεγχο (reallocated και pending sectors), οι ασυνήθιστοι θόρυβοι και η αργή πρόσβαση στα αρχεία είναι σημάδια που χρειάζονται προσοχή.
- Πριν από ανακατασκευή, ενημερώστε τα αντίγραφα ασφαλείας. Αν ένας δίσκος της συστοιχίας έχει ήδη χαλάσει, βεβαιωθείτε ότι υπάρχει πρόσφατο αντίγραφο πριν ξεκινήσει το rebuild.
- Μην επιχειρείτε επισκευή μόνοι σας. Αν ένας δίσκος κάνει θόρυβο ή δεν αναγνωρίζεται, απενεργοποιήστε τον. Οι συνεχείς προσπάθειες εκκίνησης και τα προγράμματα ανάκτησης σε δίσκο με μηχανική βλάβη μπορεί να προκαλέσουν μεγαλύτερη ζημιά στις επιφάνειες (πλατό) όπου είναι γραμμένα τα δεδομένα.
- Ακολουθήστε τον κανόνα 3-2-1. Τρία αντίγραφα των δεδομένων, σε δύο διαφορετικά μέσα, από τα οποία το ένα φυλάσσεται εκτός της εταιρίας ή του σπιτιού. Το RAID εξασφαλίζει τη συνεχή λειτουργία, αλλά δεν αντικαθιστά τα αντίγραφα ασφαλείας.
Συμπέρασμα
Τα στοιχεία της Backblaze επιβεβαιώνουν ότι ακόμη και οι επαγγελματικοί δίσκοι έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής και ότι η ηλικία παραμένει από τους πιο αξιόπιστους δείκτες κινδύνου. Η έγκαιρη αντικατάσταση και ο τακτικός έλεγχος των αντιγράφων ασφαλείας κοστίζουν πολύ λιγότερο από την απώλεια των δεδομένων.
Αν αντιμετωπίζετε πρόβλημα με σκληρό δίσκο, NAS ή συστοιχία RAID, η Datamind μπορεί να εξετάσει τη βλάβη με δωρεάν διάγνωση και να σας ενημερώσει για τις δυνατότητες ανάκτησης. Επικοινωνήστε μαζί μας στο 211 800 1320 ή στο info@datamind.gr.
